Tavşan Bakımı: Beslenme ve Yaşam Alanı

Tavşanlar sessiz ve temiz hayvanlar oldukları için "kolay" sanılır. Oysa sindirim sistemleri kediden de köpekten de hassastır; birkaç gün yanlış beslenme ciddi sorun çıkarabilir. Doğru tavşan bakımı üç ayak üzerinde durur: lif ağırlıklı beslenme, yeterince geniş bir yaşam alanı ve düzenli sosyal temas. Aşağıda bu üç başlığı pratik ölçülerle, günlük rutine çevirebileceğiniz şekilde bulacaksınız.

Beslenme: Tabağın %80'i Kuru Ot Olmalı

Tavşanın dişleri hayat boyu uzar. Bu dişleri aşındıran şey pelet değil, çiğnemesi uzun süren kuru ottur. Kuru ot aynı zamanda bağırsak hareketini sürdürür. Ot azaldığında sindirim yavaşlar ve iştahsızlık başlar.

• Kuru ot (saman/timothy): Sınırsız, her zaman erişilebilir. Vücut büyüklüğü kadar bir yığın günde tükenmeli.
• Yeşillik: Günde iki porsiyon. Maydanoz, roka, kekik, marul çeşitleri, havuç yaprağı, nane.
• Pelet: 2 kg'lık yetişkin bir tavşan için günde 1-2 yemek kaşığı yeterli. Renkli, tohumlu, kurabiyeli karışımlar değil; tek tip yeşil pelet.
• Su: Temiz, taze, kap içinde. Damlalıklı biberondan içmek yorucudur; çoğu tavşan kaptan daha fazla su içer.
• Meyve ve havuç: Ödül miktarında. Haftada birkaç kez, başparmak ucu kadar.

Yavru tavşanlarda (6 aya kadar) yonca otu ve pelet daha serbest verilebilir. Erişkinlikte yonca kalsiyum yükü oluşturduğu için timothy tipi otlara geçilir.

Aniden Değişiklik Yapmayın

Yeni bir yeşilliği veya pelet markasını 7-10 gün içinde kademeli katın. Tek seferde değişen menü yumuşak dışkı ve gaz yapar. Yeni yeşilliği tek başına, küçük miktarda deneyin; 24 saat dışkıyı gözleyin.

Kaçınılması Gerekenler

• Ekmek, bisküvi, mısır gevreği, süt ürünleri
• Patates, soğan, sarımsak, avokado
• Fasulye ve bezelye taneleri
• Kedi-köpek maması (tavşan bakımıyla ilgili en sık yapılan hata)
• Aşırı lahana ve karnabahar (gaz yapar)

Yaşam Alanı: Kafes Değil, Üs

Tavşan kafeste yaşamaz; kafesi bir yuva olarak kullanır, geri kalan zamanı dışarıda geçirir. Piyasadaki "tavşan kafesi" etiketli ürünlerin çoğu fazlasıyla küçüktür.

• Minimum taban ölçüsü: Tek tavşan için 120 x 60 cm; çift için en az 150 x 80 cm.
• Yükseklik: Tavşan arka ayakları üzerine kalktığında kulakları tavana değmemeli. 60-70 cm iyi bir hedef.
• Zemin: Tel taban kullanmayın. Tavşanın ayak tabanında yastık yoktur; tel, yara ve iltihap yapar. Düz zemin + kalın altlık.
• Serbest alan: Günde en az 3-4 saat, güvenli hale getirilmiş bir odada koşma imkânı.
• Sıçrama alanı: Kafes içinde en az üç kez hoplayabileceği bir uzunluk olmalı.

Kafes İçinde Ne Olmalı?

1. Ot yatağı veya ot filesi (yemek ve kazma için)
2. Kum kabı: köşeye konur, tavşan çoğunlukla tek bir köşeyi tuvalet seçer
3. Saklanma kutusu: iki çıkışlı karton kutu veya ahşap yuva
4. Su kabı ve ayrı pelet kabı
5. Kemirme malzemesi: söğüt topu, elma dalı, sıkıştırılmış ot bloğu

Altlık olarak samandan çıkarılmış kâğıt pelet veya sıkıştırılmış kâğıt kullanın. Çam ve sedir talaşı uçucu yağları nedeniyle solunum yolunu tahriş eder. Kedi kumu, özellikle topaklanan tipler, yutulduğunda risklidir.

Sıcaklık ve Yer Seçimi

Tavşan soğuğa dayanıklıdır, sıcağa değil. 25 derece üzeri riskli, 28 derece üzeri tehlikelidir. Kafesi doğrudan güneş almayan, cereyan olmayan bir yere koyun. Sıcak günlerde havlu sarılı donmuş su şişesi kafese bırakılabilir. Kışın balkonda barındırılan tavşanlarda rüzgâr kesici ve kalın altlık şart; kış aylarında evcil hayvan bakımıyla ilgili genel önlemler tavşanda da geçerlidir.

Sosyal İhtiyaçlar ve Davranış

Tavşan sürü hayvanıdır. Tek başına, günde birkaç dakika ilgi görerek yaşadığında sıkılır, tüy yolar, kafes telini kemirir veya durgunlaşır.

• Eş: İdeali kısırlaştırılmış bir dişi-erkek çifti. Tanıştırma tarafsız bir alanda, kademeli yapılır.
• Kısırlaştırma: Dişilerde rahim hastalıkları riskini düşürür; her iki cinste idrar işaretleme ve saldırganlığı azaltır.
• Kucak: Çoğu tavşan havaya kaldırılmaktan hoşlanmaz. Yerde, yanında oturarak ilgilenin.
• Oyun: Karton tünel, ot içine gizlenmiş pelet, üst üste dizilebilen kutular.
• Sırt üstü çevirmeyin: Hareketsiz kalması sakinleşmesi değil, donma tepkisidir.

Acil Sinyaller