Yavru Kedi Bakımı: İlk Haftalar Ne Yapmalı
Yavru kedi eve geldiğinde ilk üç hafta her şeyin temelini atar. Beslenme düzeni, tuvalet alışkanlığı, insana ve seslere alışma… Hepsi bu dönemde şekillenir. Aşağıdaki plan, hem anne sütünden ayrılmış 8 haftalık yavrular hem de daha küçük, elde beslenmesi gereken bebekler için pratik bir yol haritası sunar.
İlk 24 Saat: Sakinleştirme ve Temel Kontroller
Yeni gelen yavruyu hemen tüm eve salmayın. Tek bir odada, küçük ve güvenli bir alanda başlatın. Yavru kedi bakımı ilk günlerde "az uyaran, çok gözlem" mantığıyla yürür.
- Tek oda kurulumu: Yatak, su kabı, mama kabı ve kum kabı aynı odada. Kum kabı ile mama arası en az bir metre olsun.
- Isı: 4 haftadan küçük yavrular vücut ısısını koruyamaz. Oda 26-28 °C civarında olmalı; sıcak su torbası havluya sarılarak kullanılabilir.
- Görsel kontrol: Göz akıntısı, burun tıkanıklığı, ıslak kuyruk altı, kürkte pire kiri (siyah noktalar), şişkin karın.
- Tartım: Mutfak terazisiyle her gün aynı saatte tartın ve not edin. Kilo artmıyorsa veya düşüyorsa veterinere gidin.
- Karantina: Evde başka kedi varsa en az 10-14 gün ayrı tutun. Kedi gribi ve parazitler çok hızlı bulaşır.
İlk veteriner ziyaretini 48 saat içinde ayarlayın. Dışkı örneğini bir poşette götürün; parazit kontrolü çoğu problemi baştan çözer.
Beslenme: Yaşa Göre Miktar ve Sıklık
Yavru kedinin midesi küçük, enerji ihtiyacı yüksektir. Bu yüzden az ama sık beslemek gerekir. Yetişkin kuru maması asla kullanılmaz; protein ve kalori oranı yetersizdir.
Anne sütü almayan bebekler (0-4 hafta)
- Sadece kedi maması sütü (ticari süt tozu) kullanın. İnek sütü ishal yapar.
- Şırınga yerine biberon tercih edin. Yavru karnı üstte değil, yüzükoyun pozisyonda beslenir.
- 0-1 hafta: 2-3 saatte bir, gece dahil. 2-3 hafta: 4 saatte bir. 3-4 hafta: 5-6 saatte bir.
- Her beslemeden sonra ıslak pamukla anüs bölgesine hafif masaj yapın; tuvalet refleksi böyle uyarılır.
Mamaya geçiş (4-8 hafta)
- Yavru konservesini süt tozuyla lapa kıvamına getirip tabakta sunun.
- Yavaş yavaş sıvıyı azaltın. 7. haftada ıslatılmış kuru mama, 8-9. haftada kuru mama.
- Günde 4 öğün. Su her zaman erişilebilir olsun; geniş, sığ ve seramik kap iyi çalışır.
8 hafta ve sonrası
| Yaş | Öğün sayısı | Not |
|---|---|---|
| 2-4 ay | 4 | Yavru formülü kuru + ıslak karışık |
| 4-6 ay | 3 | Diş değişimi olur, ıslak mama işe yarar |
| 6-12 ay | 2-3 | Kısırlaştırma sonrası porsiyonu gözden geçirin |
Süt, çiğ balık, soğan-sarımsaklı yemek artığı ve çikolata kesinlikle verilmez. Yaşa göre besin ihtiyaçlarının detaylı dökümü için sitedeki kedi beslenme rehberine göz atabilirsiniz.
Aşı, Parazit ve Kısırlaştırma Takvimi
Bağışıklık programı gecikirse yavru kedi en kırılgan olduğu dönemde açıkta kalır. Genel akış şöyledir; kesin tarihleri veteriner yavrunun sağlık durumuna göre belirler.
- İç parazit: Genelde 3. haftadan itibaren başlanır, tekrar dozlarla sürer.
- Dış parazit: Yaşa uygun damla ürünler kullanılır. Köpek ürünleri kediye uygulanmaz, zehirlidir.
- Karma aşı: 8-9. haftada ilk doz, 3-4 hafta sonra rapel. Yıllık tekrar gerekir.
- Kuduz aşısı: Karma aşı serisi tamamlandıktan sonra uygulanır.
- Kısırlaştırma: Çoğu yavru 5-8 ay arasında uygun hale gelir. İdrar işaretleme ve agresyon gibi sorunların önüne geçer.
Aşı kartını mutlaka saklayın. Hangi aşının zorunlu, hangisinin duruma bağlı olduğunu evcil hayvan aşılama takvimi sayfasından karşılaştırabilirsiniz.
Sosyalleşme, Tuvalet ve Oyun Disiplini
2-9 hafta arası, kedinin karakterinin en çok şekillendiği aralıktır. Bu pencerede olumlu deneyim biriktiren kedi, yetişkinlikte çok daha sakin olur.
- Elle temas: Günde birkaç kez pati, kulak, ağız kenarı ve kuyruğa kısa dokunuşlar. Tırnak kesimini şimdiden alıştırın.
- Ses ve nesne: Elektrikli süpürge, kapı zili, taşıma çantası. Uzaktan başlatıp mesafeyi azaltın, ödül verin.
- Taşıma çantası: Kapağı açık şekilde odada dursun, içine battaniye ve ödül koyun. Veteriner stresi yarıya iner.
- Kum kabı: Kenarları alçak, kapaksız, topaklanan ve kokusuz kum. Yavru sayısı + 1 kadar kap ideal.
- Tırmalama tahtası: İlk günden koyun. Sisal direk ve yatay karton, mobilyayı kurtarır.
Elle oyun oynamayın. Parmak ısırma alışkanlığı 6 aylıkta ciddi bir problem haline gelir. Bunun yerine olta oyuncak veya top kullanın; oyunu her seferinde bir ödülle bitirin, böylece avlanma döngüsü tamamlanır. Kum kabı dışına tuvalet yapma başlarsa kap yeri, kum tipi ve stres kaynaklarını sırayla eleyin; sitedeki tuvalet sorunu rehberi bu ayıklama sürecini adım adım anlat